Wat is Stressmanagement?
» » » Wat is Stressmanagement?

Wat is Stressmanagement?

Geplaatst in: Blog | 0

Stressmanagement. Het woord zegt het al. Het managen van je stress. Uiteraard moet je dan eerst moeten weten wat stress precies is en wat het doet in je lichaam.

Stress is eigenlijk niets anders dan een natuurlijke reactie van het lichaam, en de brengt je in een verhoogde staat van paraatheid. Het zet je aan tot actie zodra een situatie als gevaarlijk wordt ervaren. De natuur heeft het zo geregeld dat het lichaam wordt klaargemaakt voor een overlevingsreactie: vechten, vluchten, freeze of flog en doet dit door middel van de afgifte van de hormonen, cortisol, adrenaline en noradrenaline. Het is een kortdurende reactie die afgerond wordt met periode van rust om alle functies in het lichaam weer te herstellen. Zolang dat gebeurd is er dus niets aan de hand. Maar stress kan ook een meer continue karakter krijgen. Door een onrustige en drukke geest of door het feit dat de ene prikkel op de andere volgt krijgt het lichaam geen kans om terug te keren tot een natuurlijk rustpunt. Zo bouw je gaandeweg meer spanning op. Gedurende de dag ervaren we een aantal keren stresspieken, waardoor ons lichaam op commando adrenaline aanmaakt. Door adrenaline gaat de hartslag omhoog, bloeddruk stijgt, pupillen worden groter, ademhaling versnelt, je gaat zweten. Kort na de adrenalinestoot maakt het lichaam altijd cortisol aan. Cortisol wordt aangemaakt in de bijnieren en zorgt voor herstel van het evenwicht in je hormoonbalans. De energie die jij snel opbrandt onder invloed van de adrenaline, wordt via de cortisol aangevuld. Het hormoon cortisol zorgt ervoor dat de bloedsuikerspiegel stijgt waardoor je energie en doorzettingsvermogen krijgt. Cortisol stimuleert je eetlust en zorgt voor vetopslag.
Als je cortisolspiegel bij herhaling hoog blijft en als dat weken tot maanden duurt, loop je een gezondheidsrisico. Je lichaam wil overleven en denkt steeds dat er extra energie nodig is, zo raken je bijnieren op een gegeven moment uitgeput en produceren nauwelijks nog cortisol. Dan raak je vermoeid en heb je geen energie meer. Cortisol is een belangrijke ontstekingsremmer in ons lichaam. Het wegvallen van dit afweermechanisme is een belangrijk scharnierpunt in de relatie tussen stress en het optreden van allerlei ziekten. Bij het uitblijven van voldoende cortisol krijgen ontstekingen een kans.

De realiteit van ons dagelijks leven is dat we in een overprikkelde samenleving leven, dat onze geest veel bedreigingen ervaart (ook al zijn die er in de meeste gevallen niet), en dat we een gebrek aan controle ervaren. Het overlevingssysteem wordt soms zo vaak aangesproken dat het niet meer tot rust komt. Er worden dan voortdurend stresshormonen in ons lichaam aangemaakt en er ontstaat chronische stress.

De prijs is te hoog
Stress beïnvloed de kwaliteit van leven, je gezondheid en je relaties. De prijs van stress kennen we allemaal: een onprettig gevoel, verlies aan plezier, geluk, energie, creativiteit en productiviteit. Het gevoel van innerlijke onrust en geleefd worden. Voor de samenleving is de prijs ook hoog. Uit recent onderzoek van TNO blijkt dat circa 1 miljoen mensen burn-out klachten hebben. Het kost de economie miljarden.

Stress: it’s an inside job
Hoe graag je het ook zou willen, timemanagement trainingen en stresscursussen gaan je niet van je stress afhelpen. Wel wordt geleerd efficiënter met tijd om te gaan, assertiever te worden en vaker nee te zeggen en helderder te communiceren. Dat zijn hele fijne trainingen maar die helpen mensen niet van de stress af. De stressreactie knop wordt namelijk aangezet door de geest. Niet de drukke buitenwereld, maar de geest is de veroorzaker van stress. Als de geest denkt iets niet of moeilijk aan te kunnen, dan schakelt hij STRESS in. Dit gebeurt onbewust: opeens merk je dat je gestrest bent. We kunnen het probleem bij de wortel aanpakken, door opmerkzaam te worden van de geest waardoor de knop aan gaat.

Stress aanpak door mindfulness
Bij stress ziet de geest een bedreiging. Er wordt een mechanisme gestart, dat ons in staat van verhoogde paraatheid brengt. Dit stressmechanisme vindt onbewust plaats, en daar zit ook het probleem. De productie van stresshormonen kunnen we niet met onze bewuste wil beïnvloeden. Door het trainen van de aandacht zoals we leren bij Mindfulness word je je bewuster van de, meestal negatieve inhoud van je geest en de invloed daarvan op je lichaam. Je merkt op dat de geest de neiging heeft om te piekeren over verleden en toekomst. Je leert dit op te merken, compassievol naar jezelf te kijken om vervolgens een bewuste keuze te maken je aandacht te verleggen naar bv je ademhaling. Je haalt jezelf hierdoor meteen terug naar dit huidige moment. Je krijgt een keuze. Je kunt achter de automatische gedachtenpatronen aanhollen, of de aandacht terugroepen. Het opmerkzaam worden gaat je steeds beter af door oefening, de stilte en de aandacht naar binnen gericht. Zo zul je gaandeweg minder piekeren en wordt de stressknop minder vaak ingeschakeld. Met mindfulness neem je eigen verantwoordelijkheid en begin je bij de bron. Zo kun je stress effectief verminderen.

Stress Management focust zich op:

Acute Stressreductie
Bewust wording
Eigen verantwoordelijkheid
Keuzes maken

Waar je nu al mee kunt beginnen:

Focus op gezondheid
Je gezondheid is het grootste goed. Zowel lichamelijk als geestelijk. Leef bewust en kies voor verse producten en drink voldoende water per dag. Ga op tijd naar bed. Ondersteun je systeem in plaats van het te belasten. Vermijd te veel alcohol, blijf weg van drugs en sigaretten. Als je van de stress af wilt komen kun je meerdere rust periodes inbouwen op een dag, sporten en vroeg naar bed gaan. Op deze manier pak je de gevolgen (en niet de oorzaak) van stress aan. Wat ik hiermee bedoel is bijvoorbeeld het volgende. Veel mensen denken dat een welverdiende vakantie hen de rust zal bezorgen die ze nodig hebben om vervolgens thuisgekomen weer te ontdekken hoeveel stress ze nog steeds ervaren. Ook een avondje vroeg naar bed pakt stress niet definitief aan.

Focus op bewustwording van de externe factoren die stress veroorzaken:
Wat zet het stressmechanisme in gang zet bij jou? Bijvoorbeeld: Teveel troep in huis zorgt voor irritatie en de overvolle email inbox legt druk op tijd. Overzicht en controle is wat we willen. Dus volgen veel mensen een Time management training die creëert orde in de agenda. Dat geeft rust. Op dat betreffende onderdeel. Of heb je last van kritiek van anderen? Hoe zit het met je zelfvertrouwen.

Onverwachte dingen, ruzie met familieleden, financiële zorgen, negatieve beelden op de televisie, een scheiding, een verlies, het zijn allemaal externe stressoren die nu eenmaal voorkomen in ons leven. Vrouwen, perfectionisten en hoog sensitieve mensen hebben meer last van stress dan de gemiddelde mensen blijkt uit onderzoek. Hun geest signaleert eerder gevaar of controle verlies of dat nu reëel is of niet, oude pijn, perceptie, gevoelens van machteloosheid of zelfbescherming. De meeste mensen streven naar controle. Dat geeft houvast denken ze. Beter nog is te leren aanvaarden dat veel in ons leven nu eenmaal niet te controleren is.

Focus op de geest
Stress is meestal niet functioneel. We ervaren bedreiging in situaties die niet echt bedreigend zijn. Toch hebben we de stress inschattingsfunctie van onze geest nodig. Het behoud je namelijk ook voor echt gevaar. Bij die auto die ineens hard aan komt rijden als je over wilt steken. Dan is het toch reuze handig als je meteen opzij springt. De geest creëert echter ook vaak stress voor situaties die niet echt bedreigend zijn. Stress is dan niet functioneel. Daarnaast is de inschattingsfunctie gestoeld op overtuigingen, persoonlijke geschiedenis, onze blik op de wereld.

Mindfulness training is erop gericht om de geest te oefenen om zich minder te richten op de beren op de weg, de spinsels in ons hoofd. Hierdoor gaat de stress-schakelaar minder snel om en word je toeschouwer van je gedachten. Deze benadering voorkomt stress en stelt er ook iets voor in de plaats: in het hier-en-nu aanwezig zijn geeft het gevoel intenser te leven.

Je hoeft natuurlijk niet op alle fronten tegelijkertijd te beginnen, dat zou weer stress kunnen gaan geven. Maar zet vandaag al één kleine stap. Dan ben je alvast op weg! Mocht je het fijn vinden, dan begeleid ik je graag naar een stressvrij leven.

Laat een Reactie Achter